De zingende Zomerkoning

20 juni 2018, door Frans Kapteijns.

Iedere maand zal onze brabant vertelt ambassadeur, Boswachter Frans Kapteijns, een mooie column schrijven over de dingen die hem in het dagelijks leven opvallen. Als voormalig boswachter van de Kampina heeft hij een hele goede kijk op de natuur en al het moois wat de aarde ons te bieden heeft. Lees hieronder de eerste column van 2018 over “de zingende Zomerkoning”. 

Deze mooie, maar kleine zangvogel komt elk jaar naar ons land zo rond eind maart of begin april, maar soms zelfs eerder dan eind maart. Het overwinteringsgebied van de fitis ligt zeer ver weg, namelijk in Afrika tussen de Sahel en de Kaapprovincie. Al die mooie kleine fitissen komen hier broeden en het kunnen weleens 550.000 broedparen zijn. Het is met dit aantal de talrijkste zomergast van de Noordelijke helft van Europa. Het gewicht van dit vogeltje is zo ongeveer 9 gram. Dit betekent dus dat drie fitissen hetzelfde gewicht hebben als een mus! De fitis nestelt op de grond in een overkapt nestje. De meeste fitissen hebben hun broedgebied in de duinen en op de heidevelden! Op die heidevelden moet wel veel opslag zijn van struiken of jonge boompjes. Daarnaast broeden ze ook wel in tuinen, jong aangeplant naaldhoutbos en hakhoutbosjes. Als je hem of haar wilt zien is dat zeer moeilijk! De vogels zijn grijsgroen en gelig van kleur en vallen dus bijna niet op tussen de bladeren. Daarnaast lijkt hij sprekend op de Tjiftjaf. Het meest markante verschil tussen beide vogels zijn de poten. De poten van de Tjiftjaf zijn wat donkerder van kleur, donkerbruin. Maar dat is lastig te zien als het ook al zulke kleine vogeltjes zijn!

Afbeelding: Vogelbescherming.nl

Zangers
De fitis, met zijn 11 cm grootte, behoort tot de familie van zangers. De zang is heel mooi en melodieus en komt vaak gewoon uit je tuin. De hele fijne manier van zingen kan je beluisteren met de volgende link: https://www.vogelgeluid.nl/fitis/ In Scandinavië spreken ze van lovzanger en dat betekent loofzanger. Dit gaat altijd op, want de fitissen zijn pas terug als het loof (blad) aan de boom hangt.

Bladeren
De vertaling van de wetenschappelijke naam, Phylloscopus trochilus, komt zo ongeveer neer op “bladbekijker”. Dit slaat op de eetgewoonte, want ze moeten hun voedsel (kleine insecten) zoeken op, onder of tussen het blad. Naast kleine insecten bestaat het menu verder uit eieren en larven. Als je ooit een nestje in je tuin hebt moet je maar eens proberen zo’n fitis te volgen. Het is prachtig om te zien hoe handig ze zijn in dat voedsel zoeken naar die zeer kleine vogels.

Ook de Grieken hadden een naam die sloeg op voedsel zoeken. Zij noemden de fitis: vlugvoetige vogeltjes! Dit sloeg dan op de het onbevreesd maar wel snel zoeken van voedsel in de opengesperde bekken van kaaimannen en krokodillen. Overigens lieten die kaaimannen en krokodillen die fitissen ongemoeid omdat ze zo van hun teken – luizen en bloedzuigers afkwamen.

Zomerkoning
Veel mensen noemen de aardbei de zomerkoning, maar voor mij is dat de fitis. Nadat ze hier gearriveerd zijn vanuit het verre zuiden, blijven ze de hele zomer lang. Ze laten hun prachtig gezang en lokroep helder vanuit het loof horen en als de zomer ten einde is vertrekt deze vogel ook weer massaal naar hun winterverblijven.


Heb je vragen over deze column of over de natuur, mail dan naar Frans.Kapteijns.bsw@gmail.com

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

brabant vertelt is een project van bkkc brabants kenniscentrum kunst en cultuur | spoorlaan 21 i-k 5038 cb tilburg 013 7508400

Website © Afdeling Online